गरुड़ पुराण · महर्षि रुचि द्वारा · 48 श्लोक · पितृ पक्ष व श्राद्ध हेतु
जिन्हें संस्कृत नहीं आती वे Hinglish या English टैब से भी पाठ कर सकते हैं 🙏
🙏 यह पितृ स्तोत्र गरुड़ पुराण (आचार-काण्ड) में महर्षि रुचि द्वारा पितरों की स्तुति के रूप में कहा गया है। श्लोक 1–36 में समस्त लोकों व सभी वर्णों द्वारा पूजित पितरों को नमस्कार तथा 31 पितृ-गणों के नाम हैं; 37–38 में दिव्य तेज का प्राकट्य; 39–48 में रुचि की अंतिम प्रार्थना (अर्चितानाममूर्तानां…)। पितृ पक्ष, श्राद्ध, अमावस्या व पितृ-तिथि पर श्रद्धापूर्वक पाठ पितृ-तृप्ति व पितृ-दोष-शांति हेतु उत्तम माना गया है।
🔱 पितृ पक्ष व श्राद्ध में अपराह्न काल में, दक्षिण दिशा की ओर मुख कर, तिल-जल सहित श्रद्धापूर्वक पाठ करें।
नमस्येऽहं पितॄन्भक्त्या ये वसन्त्यधिदेवतम् । देवैरपि हि तर्प्यन्ते ये श्राद्धेषु स्वधोत्तरैः ॥ १ ॥नमस्येऽहं पितॄन्स्वर्गे ये तर्प्यन्ते महर्षिभिः । श्राद्धैर्मनोमयैर्भक्त्या भुक्तिमुक्तिमभीप्सुभिः ॥ २ ॥नमस्येऽहं पितॄन्स्वर्गे सिद्धाः सन्तर्पयन्ति यान् । श्राद्धेषु दिव्यैः सकलैरुपहारैरनुत्तमैः ॥ ३ ॥नमस्येऽहं पितॄन्भक्त्या येऽर्च्यन्ते गुह्यकैर्दिवि । तन्मयत्वेन वाञ्छद्भिरृद्धिमात्यन्तिकीं पराम् ॥ ४ ॥नमस्येऽहं पितॄन्मर्त्यैरर्च्यन्ते भुवि ये सदा । श्राद्धेषु श्रद्धयाभीष्टलोकपुष्टिप्रदायिनः ॥ ५ ॥नमस्येऽहं पितॄन्विप्रैरर्च्यन्ते भुवि ये सदा । वाञ्छिताभीष्टलाभाय प्राजापत्यप्रदायिनः ॥ ६ ॥नमस्येऽहं पितॄन्ये वै तर्प्यन्तेऽरण्यवासिभिः । वन्यैः श्राद्धैर्यताहारैस्तपोनिर्धूतकल्मषैः ॥ ७ ॥नमस्येऽहं पितॄन्विप्रैर्नैष्ठिकैर्धर्मचारिभिः । ये संयतात्मभिर्नित्यं सन्तर्प्यन्ते समाधिभिः ॥ ८ ॥नमस्येऽहं पितॄञ्छ्राद्धै राजन्यास्तर्पयन्ति यान् । कव्यैरशेषैर्विधिवल्लोकद्वयफलप्रदान् ॥ ९ ॥नमस्येऽहं पितॄन्वैश्यैरर्च्यन्ते भुवि ये सदा । स्वकर्माभिरतैर्नित्यं पुष्पधूपान्नवारिभिः ॥ १० ॥नमस्येऽहं पितॄञ्छ्राद्धे शूद्रैरपि च भक्तितः । सन्तर्प्यते जगत्कृत्स्नं नाम्ना ख्याताः सुकालिनः ॥ ११ ॥नमस्येऽहं पितॄञ्छ्राद्धे पाताले ये महासुरैः । सन्तर्प्यन्ते सुधाहारास्त्यक्तदम्भमदैः सदा ॥ १२ ॥नमस्येऽहं पितॄञ्छ्राद्धैरर्च्यन्ते ये रसातले । भोगैरशेषैर्विधिवन्नागैः कामानभीप्सुभिः ॥ १३ ॥नमस्येऽहं पितॄञ्छ्राद्धैः सर्पैः सन्तर्पितान्सदा । तत्रैव विधिवन्मन्त्रभोगसम्पत्समन्वितैः ॥ १४ ॥पितॄन्नमस्ये निवसन्ति साक्षाद्ये देवलोकेऽथ महीतले वा । तथाऽन्तरिक्षे च सुरारिपूज्यास्ते वै प्रतीच्छन्तु मयोपनीतम् ॥ १५ ॥पितॄन्नमस्ये परमार्थभूता ये वै विमाने निवसन्त्यमूर्ताः । यजन्ति यानस्तमलैर्मनोभिर्योगीश्वराः क्लेशविमुक्तिहेतून् ॥ १६ ॥पितॄन्नमस्ये दिवि ये च मूर्ताः स्वधाभुजः काम्यफलाभिसन्धौ । प्रदानशक्ताः सकलेप्सितानां विमुक्तिदा येऽनभिसंहितेषु ॥ १७ ॥तृप्यन्तु तेऽस्मिन्पितरः समस्ता इच्छावतां ये प्रदिशन्ति कामान् । सुरत्वमिन्द्रत्वमितोऽधिकं वा गजाश्वरत्नानि महागृहाणि ॥ १८ ॥सोमस्य ये रश्मिषु येऽर्कबिम्बे शुक्ले विमाने च सदा वसन्ति । तृप्यन्तु तेऽस्मिन्पितरोऽन्नतोयैर्गन्धादिना पुष्टिमितो व्रजन्तु ॥ १९ ॥येषां हुतेऽग्नौ हविषा च तृप्तिर्ये भुञ्जते विप्रशरीरसंस्थाः । ये पिण्डदानेन मुदं प्रयान्ति तृप्यन्तु तेऽस्मिन्पितरोऽन्नतोयैः ॥ २० ॥ये खड्गमांसेन सुरैरभीष्टैः कृष्णैस्तिलैर्दिव्यमनोहरैश्च । कालेन शाकेन महर्षिवर्यैः सम्प्रीणितास्ते मुदमत्र यान्तु ॥ २१ ॥कव्यान्यशेषाणि च यान्यभीष्टान्यतीव तेषां मम पूजितानाम् । तेषाञ्च सान्निध्यमिहास्तु पुष्पगन्धाम्बुभोज्येषु मया कृतेषु ॥ २२ ॥दिनेदिने ये प्रतिगृह्णतेऽर्चां मासान्तपूज्या भुवि येऽष्टकासु । ये वत्सरान्तेऽभ्युदये च पूज्याः प्रयान्तु ते मे पितरोऽत्र तुष्टिम् ॥ २३ ॥पूज्या द्विजानां कुमुदेन्दुभासो ये क्षत्रियाणां ज्वलनार्कवर्णाः । तथा विशां ये कनकावदाता नीलीप्रभाः शूद्रजनस्य ये च ॥ २४ ॥तेऽस्मिन्समस्ता मम पुष्पगन्धधूपाम्बुभोज्यादिनिवेदनेन । तथाऽग्निहोमेन च यान्ति तृप्तिं सदा पितृभ्यः प्रणतोऽस्मि तेभ्यः ॥ २५ ॥ये देवपूर्वाण्यभितृप्तिहेतोरश्नन्ति कव्यानि शुभाहृतानि । तृप्ताश्च ये भूतिसृजो भवन्ति तृप्यन्तु तेऽस्मिन्प्रणतोऽस्मि तेभ्यः ॥ २६ ॥रक्षांसि भूतान्यसुरांस्तथोग्रान्निर्णाशयन्तु त्वशिवं प्रजानाम् । आद्याः सुराणाममरेशपूज्यास्तृप्यन्तु तेऽस्मिन्प्रणतोऽस्मि तेभ्यः ॥ २७ ॥अग्निष्वात्ता बर्हिषद आज्यपाः सोमपास्तथा । व्रजन्तु तृप्तिं श्राद्धेऽस्मिन्पितरस्तर्पिता मया ॥ २८ ॥अग्निष्वात्ताः पितृगणाः प्राचीं रक्षन्तु मे दिशम् । तथा बर्हिषदः पान्तु याम्यां मे पितरः सदा । प्रतीचीमाज्यपास्तद्वदुदीचीमपि सोमपाः ॥ २९ ॥रक्षोभूतपिशाचेभ्यस्तथैवासुरदोषतः । सर्वतः पितरो रक्षां कुर्वन्तु मम नित्यशः ॥ ३० ॥विश्वो विश्वभुगाराध्यो धर्मो धन्यः शुभाननः । भूतिदो भूतिकृद्भूतिः पितॄणां ये गणा नव ॥ ३१ ॥कल्याणः कल्यदः कर्ता कल्यः कल्यतराश्रयः । कल्यताहेतुरनघः षडिमे ते गणाः स्मृताः ॥ ३२ ॥वरो वरेण्यो वरदस्तुष्टिदः पुष्टिदस्तथा । विश्वपाता तथा धाता सप्तैते च गणाः स्मृताः ॥ ३३ ॥महान्महात्मा महितो महिमावान्महाबलः । गणाः पञ्च तथैवैते पितॄणां पापनाशनाः ॥ ३४ ॥सुखदो धनदश्चान्यो धर्मदोऽन्यश्च भूतिदः । पितॄणां कथ्यते चैव तथा गणचतुष्टयम् ॥ ३५ ॥एकत्रिंशत्पितृगणा यैर्व्याप्तमखिलं जगत् । त एवात्र पितृगणास्तुष्यन्तु च मदाहितात् ॥ ३६ ॥एवं तु स्तुवतस्तस्य तेजसोराशिरुच्छ्रितः । प्रादुर्बभूव सहसा गगनव्याप्तिकारकः ॥ ३७ ॥तद्दृष्ट्वा सुमहत्तेजः समाच्छाद्य स्थितं जगत् । जानुभ्यामवनीं गत्वा रुचिः स्तोत्रमिदं जगौ ॥ ३८ ॥॥ रुचि की अंतिम प्रार्थना ॥अर्चितानाममूर्तानां पितॄणां दीप्ततेजसाम् । नमस्यामि सदा तेषां ध्यानिनां दिव्यचक्षुषाम् ॥ ३९ ॥इन्द्रादीनां च नेतारो दक्षमारीचयोस्तथा । सप्तर्षीणां तथाऽन्येषां तान्नमस्यामि कामदान् ॥ ४० ॥मन्वादीनां च नेतारः सूर्याचन्द्रमसोस्तथा । तान्नमस्याम्यहं सर्वान्पितॄनप्युदधावपि ॥ ४१ ॥नक्षत्राणां ग्रहाणां च वाय्वग्न्योर्नभसस्तथा । द्यावापृथिव्योश्च तथा नमस्यामि कृताञ्जलिः ॥ ४२ ॥प्रजापतेः कश्यपाय सोमाय वरुणाय च । योगेश्वरेभ्यश्च सदा नमस्यामि कृताञ्जलिः ॥ ४३ ॥नमो गणेभ्यः सप्तभ्यस्तथा लोकेषु सप्तसु । स्वायम्भुवे नमस्यामि ब्रह्मणे योगचक्षुषे ॥ ४४ ॥सोमाधारान्पितृगणान्योगमूर्तिधरांस्तथा । नमस्यामि तथा सोमं पितरं जगतामहम् ॥ ४५ ॥अग्निरूपांस्तथैवान्यान्नमस्यामि पितॄनहम् । अग्निसोममयं विश्वं यत एतदशेषतः ॥ ४६ ॥ये च तेजसि ये चैते सोमसूर्याग्निमूर्तयः । जगत्स्वरूपिणश्चैव तथा ब्रह्मस्वरूपिणः ॥ ४७ ॥तेभ्योऽखिलेभ्यो योगिभ्यः पितृभ्यो यतमानसः । नमोनमो नमस्तेऽस्तु प्रसीदन्तु स्वधाभुजः ॥ ४८ ॥॥ इति श्रीगारुडे महापुराणे रुचिकृतं पितृस्तोत्रं सम्पूर्णम् ॥
आसान उच्चारण — जिन्हें संस्कृत कठिन लगे वे इस टैब से पाठ करें 🙏Namasye-aham pitrn bhaktyaa ye vasantya-adhidaivatam, Devairapi hi tarpyante ye shraaddheshu svadhottaraih. (1)Namasye-aham pitrn svarge ye tarpyante maharshibhih, Shraaddhair-manomayair-bhaktyaa bhukti-muktim-abheepsubhih. (2)Namasye-aham pitrn svarge siddhaah santarpayanti yaan, Shraaddheshu divyaih sakalair-upahaarair-anuttamaih. (3)Namasye-aham pitrn bhaktyaa ye-archyante guhyakair-divi, Tanmayatvena vaanchhadbhir-rddhim-aatyantikeem paraam. (4)Namasye-aham pitrn martyair-archyante bhuvi ye sadaa, Shraaddheshu shraddhayaa-bheeshta-loka-pushti-pradaayinah. (5)Namasye-aham pitrn viprair-archyante bhuvi ye sadaa, Vaanchhitaa-bheeshta-laabhaaya praajaapatya-pradaayinah. (6)Namasye-aham pitrn ye vai tarpyante-aranya-vaasibhih, Vanyaih shraaddhair-yataa-haarais-tapo-nirdhoota-kalmashaih. (7)Namasye-aham pitrn viprair-naishthikair-dharma-chaaribhih, Ye samyataa-tmabhir-nityam santarpyante samaadhibhih. (8)Namasye-aham pitrn shraaddhai raajanyaas-tarpayanti yaan, Kavyair-asheshair-vidhivat-loka-dvaya-phala-pradaan. (9)Namasye-aham pitrn vaishyair-archyante bhuvi ye sadaa, Sva-karmaa-bhiratair-nityam pushpa-dhoopaanna-vaaribhih. (10)Namasye-aham pitrn shraaddhe shoodrair-api cha bhaktitah, Santarpyate jagat-krtsnam naamnaa khyaataah su-kaalinah. (11)Namasye-aham pitrn shraaddhe paataale ye mahaasuraih, Santarpyante sudhaa-haaraas-tyakta-dambha-madaih sadaa. (12)Namasye-aham pitrn shraaddhair-archyante ye rasaatale, Bhogair-asheshair-vidhivan-naagaih kaamaan-abheepsubhih. (13)Namasye-aham pitrn shraaddhaih sarpaih santarpitaan sadaa, Tatraiva vidhivan-mantra-bhoga-sampat-samanvitaih. (14)Pitrn namasye nivasanti saakshaad ye deva-loke-atha maheetale vaa, Tathaa-antarikshe cha suraari-poojyaas-te vai prateechchhantu mayo-paneetam. (15)Pitrn namasye paramaartha-bhootaa ye vai vimaane nivasanty-amoortaah, Yajanti yaan-astamalair-manobhir-yogeeshvaraah klesha-vimukti-hetoon. (16)Pitrn namasye divi ye cha moortaah svadhaa-bhujah kaamya-phalaa-bhisandhau, Pradaana-shaktaah sakale-psitaanaam vimukti-daa ye-anabhisamhiteshu. (17)Trpyantu te-asmin pitarah samastaa ichchhaavataam ye pradishanti kaamaan, Suratvam-indratvam-ito-adhikam vaa gajaashva-ratnaani mahaa-grhaani. (18)Somasya ye rashmishu ye-arka-bimbe shukle vimaane cha sadaa vasanti, Trpyantu te-asmin pitaro-anna-toyair-gandhaadinaa pushtim-ito vrajantu. (19)Yeshaam hute-agnau havishaa cha trptir-ye bhunjate vipra-shareera-samsthaah, Ye pinda-daanena mudam prayaanti trpyantu te-asmin pitaro-anna-toyaih. (20)Ye khadga-maamsena surair-abheeshtaih krshnais-tilair-divya-manoharaish-cha, Kaalena shaakena maharshi-varyaih sampreenitaas-te mudam-atra yaantu. (21)Kavyaany-asheshaani cha yaany-abheeshtaany-ateeva teshaam mama poojitaanaam, Teshaan-cha saannidhyam-ihaastu pushpa-gandhaambu-bhojyeshu mayaa krteshu. (22)Dine-dine ye pratigrhnate-archaam maasaanta-poojyaa bhuvi ye-ashtakaasu, Ye vatsaraante-abhyudaye cha poojyaah prayaantu te me pitaro-atra tushtim. (23)Poojyaa dvijaanaam kumudendu-bhaaso ye kshatriyaanaam jvalanaarka-varnaah, Tathaa vishaam ye kanakaava-daataa neelee-prabhaah shoodra-janasya ye cha. (24)Te-asmin samastaa mama pushpa-gandha-dhoopaambu-bhojyaadi-nivedanena, Tathaa-agni-homena cha yaanti trptim sadaa pitrbhyah pranato-asmi tebhyah. (25)Ye deva-poorvaany-abhitrpti-hetor-ashnanti kavyaani shubhaa-hrtaani, Trptaash-cha ye bhooti-srjo bhavanti trpyantu te-asmin pranato-asmi tebhyah. (26)Rakshaamsi bhootaany-asuraams-tathograan-nirnaashayantu tv-ashivam prajaanaam, Aadyaah suraanaam-amaresha-poojyaas-trpyantu te-asmin pranato-asmi tebhyah. (27)Agnishvaattaa barhishada aajyapaah somapaas-tathaa, Vrajantu trptim shraaddhe-asmin pitaras-tarpitaa mayaa. (28)Agnishvaattaah pitr-ganaah praacheem rakshantu me disham, Tathaa barhishadah paantu yaamyaam me pitarah sadaa, Prateecheem-aajyapaas-tadvad-udeecheem-api somapaah. (29)Raksho-bhoota-pishaachebhyas-tathaivaa-sura-doshatah, Sarvatah pitaro rakshaam kurvantu mama nityashah. (30)Vishvo vishva-bhug-aaraadhyo dharmo dhanyah shubhaananah, Bhootido bhooti-krd-bhootih pitrnaam ye ganaa nava. (31)Kalyaanah kalyadah kartaa kalyah kalyataraa-shrayah, Kalyataa-hetur-anaghah shad-ime te ganaah smrtaah. (32)Varo varenyo varadas-tushtidah pushtidas-tathaa, Vishva-paataa tathaa dhaataa saptaite cha ganaah smrtaah. (33)Mahaan mahaatmaa mahito mahimaavaan mahaabalah, Ganaah pancha tathaivaite pitrnaam paapa-naashanaah. (34)Sukhado dhanadash-chaanyo dharmado-anyash-cha bhootidah, Pitrnaam kathyate chaiva tathaa gana-chatushtayam. (35)Eka-trimshat-pitr-ganaa yair-vyaaptam-akhilam jagat, Ta evaatra pitr-ganaas-tushyantu cha madaahitaat. (36)Evam tu stuvatas-tasya tejasoraashir-uchchhritah, Praadur-babhoova sahasaa gagana-vyaapti-kaarakah. (37)Tad-drshtvaa su-mahat-tejah samaachchhaadya sthitam jagat, Jaanubhyaam-avaneem gatvaa ruchih stotram-idam jagau. (38)Architaanaam-amoortaanaam pitrnaam deepta-tejasaam, Namasyaami sadaa teshaam dhyaaninaam divya-chakshushaam. (39)Indraadeenaam cha netaaro daksha-maareechayos-tathaa, Saptarsheenaam tathaa-anyeshaam taan-namasyaami kaamadaan. (40)Manvaadeenaam cha netaarah sooryaa-chandramasos-tathaa, Taan-namasyaamy-aham sarvaan pitrn-apy-udadhaav-api. (41)Nakshatraanaam grahaanaam cha vaayv-agnyor-nabhasas-tathaa, Dyaavaa-prthivyosh-cha tathaa namasyaami krtaanjalih. (42)Prajaapateh kashyapaaya somaaya varunaaya cha, Yogeshvarebhyash-cha sadaa namasyaami krtaanjalih. (43)Namo ganebhyah saptabhyas-tathaa lokeshu saptasu, Svaayambhuve namasyaami brahmane yoga-chakshushe. (44)Somaadhaaraan pitr-ganaan yoga-moorti-dharaams-tathaa, Namasyaami tathaa somam pitaram jagataam-aham. (45)Agni-roopaams-tathaivaanyaan namasyaami pitrn-aham, Agni-soma-mayam vishvam yata etad-asheshatah. (46)Ye cha tejasi ye chaite soma-sooryaagni-moortayah, Jagat-svaroopinash-chaiva tathaa brahma-svaroopinah. (47)Tebhyo-akhilebhyo yogibhyah pitrbhyo yata-maanasah, Namo-namo namaste-astu praseedantu svadhaa-bhujah. (48)|| Iti Shree-Gaarude Mahaapuraane Ruchi-krtam Pitr-stotram Sampoornam ||
About: This is the Pitru Stotra spoken by the sage Ruchi in the Garuda Purana. Verses 1–27 salute the ancestors (Pitrs) as they are honoured in every realm and by every kind of being; verses 28–36 invoke the named Pitru-ganas for protection; 37–38 describe a great light appearing; 39–48 are Ruchi's final prayer, beginning “Architaanaam-amoortaanaam…”.Salutations (v.1–14): "I bow with devotion to the Fathers — those honoured even by the gods with svadha-offerings at the shraddha; those satisfied in heaven by the great sages and by the perfected ones (siddhas) with the finest offerings; those adored in the sky by the Guhyakas, and by mortals, brahmanas, forest-dwellers and ascetics who worship them with restrained minds; those satisfied by kshatriyas, vaishyas and shudras alike; and those honoured even in the nether worlds (Patala, Rasatala) by the great asuras and nagas who have given up pride."Salutations (v.15–27): "I bow to the Fathers who dwell — seen and unseen — in the world of the gods, on earth, in the mid-region and in celestial cars; who are worshipped by the lords of yoga with spotless minds as the cause of release from suffering. May they be satisfied here by the food, water, fragrance and offerings I present, and by the fire-oblation; may they, who dwell in the rays of the moon and the orb of the sun, come to fullness. To the ancestors of the brahmanas — bright as the white lotus and the moon — of the kshatriyas — blazing like fire and sun — of the vaishyas — gold-hued — and of the shudras — dark-radiant — to all of them I bow. May they destroy the rakshasas, bhutas and asuras and all that is inauspicious for the people."The named Pitru-ganas (v.28–36): "May the Agnishvattas, Barhishads, Ajyapas and Somapas — the ancestral hosts — come to satisfaction in this shraddha performed by me. May the Agnishvattas guard my eastern quarter, the Barhishads the south, the Ajyapas the west and the Somapas the north; may they protect me on every side from rakshasas, bhutas, pishachas and asura-faults." The verses then name the several ganas — the group of nine (Vishva, Vishvabhuk, Aradhya, Dharma, Dhanya, Shubhanana, Bhutida, Bhutikrt, Bhuti), of six, of seven, of five and of four — declaring: "the thirty-one Pitru-ganas by whom this whole universe is pervaded — may those very ancestral hosts be pleased with what I offer."The light appears (v.37–38): "As Ruchi thus praised them, a great mass of light suddenly arose, filling the whole sky. Beholding that vast radiance covering the world, Ruchi fell to the earth on his knees and sang this hymn:"Ruchi's final prayer (v.39): "To the worshipped, formless Fathers of blazing light — the meditative ones with divine sight — I offer my salutation forever."40–44: "I bow to those who lead Indra and the gods, Daksha and Marichi, the Seven Rishis and the rest, the bestowers of desires; the leaders of the Manus, of the Sun and Moon; to all the Fathers, even those within the ocean. With folded hands I bow to the nakshatras, the planets, wind, fire, sky, heaven and earth; to Prajapati, Kashyapa, Soma and Varuna, and to the lords of yoga; to the seven ganas and the seven worlds, and to the self-born Brahma of yogic vision."45–48: "I bow to the ancestral hosts who rest in Soma and bear the form of yoga, and to Soma, the father of the worlds; to those of fiery form — for this whole universe is made of fire and moon. To all of them — who dwell in light, who take the forms of Moon, Sun and Fire, who are the very form of the world and of Brahman — to all those yogi-Fathers, with a controlled mind, again and again, salutation, salutation, salutation be! May the eaters of svadha be gracious." Thus ends the Ruchi-krita Pitru Stotra of the Garuda Purana.Recite from the Hinglish tab for correct pronunciation. 🙏
भावार्थ — सरल हिंदी में
गरुड़ पुराण की कथा में महर्षि रुचि को उनके पितरों ने संतान-कर्तव्य का स्मरण कराया; तब रुचि ने यह स्तोत्र कहकर पितरों की स्तुति की। इसका भाव यह है —
श्लोक 1–27: पितर केवल हमारे ही नहीं — वे देवताओं, ऋषियों, सिद्धों, मनुष्यों, चारों वर्णों, वनवासी तपस्वियों, यहाँ तक कि पाताल के असुरों व नागों तक — सब लोकों में पूजित हैं। साधक कहता है: "मैं उन सब पितरों को भक्ति से नमस्कार करता हूँ; मेरे द्वारा अर्पित अन्न, जल, गंध, पुष्प व अग्नि-हवन से वे तृप्त हों।" चंद्रमा की किरणों व सूर्य-मंडल में निवास करने वाले पितर भी इसी तर्पण से पुष्ट हों।
श्लोक 28–36: मुख्य पितृ-गण — अग्निष्वात्त, बर्हिषद, आज्यप व सोमप — इस श्राद्ध से तृप्त हों और चारों दिशाओं में साधक की रक्षा करें; राक्षस, भूत, पिशाच व असुर-दोष से बचाएँ। इकतीस पितृ-गण, जिनसे सम्पूर्ण जगत व्याप्त है, प्रसन्न हों।
श्लोक 37–48: स्तुति से एक महान तेज प्रकट हुआ; रुचि ने घुटनों के बल पृथ्वी पर झुककर अंतिम प्रार्थना की — "पूजित, निराकार, दीप्त-तेज वाले पितरों को मैं सदा नमस्कार करता हूँ।" वे इंद्रादि देवों, सप्तर्षियों, सूर्य-चंद्र व समस्त लोकों के नायक पितरों को बार-बार प्रणाम करते हैं और कहते हैं: "स्वधा-भोजी पितर मुझ पर प्रसन्न हों।"
📿 पाठ-विधि: पितृ पक्ष, अमावस्या, अपनी पितृ-तिथि अथवा श्राद्ध के दिन — स्नान कर, दक्षिण दिशा की ओर मुख कर, हाथ में जल-तिल लेकर, अपराह्न काल में श्रद्धापूर्वक इस स्तोत्र का पाठ करें। पाठ के अंत में पितरों से क्षमा-प्रार्थना व यथाशक्ति अन्न-दान करें। यह पितृ-तृप्ति व पितृ-दोष-शांति का सरल, शास्त्र-सम्मत उपाय है।
🔱 पितृ मुक्ति हवन — मटकी वाली दुर्लभ क्रिया
अतृप्त व प्रेत-योनि में अटके पितरों की मुक्ति हेतु महाकाली तंत्र पीठ का विशेष विधान — गुरुदेव अमिताचार्य द्वारा 🙏
जप की पूर्ण सिद्धि हेतु गुरु अमिताचार्य जी द्वारा प्राण-प्रतिष्ठित यंत्र व माला — घर तक सुरक्षित डिलीवरी। किसी भी साधना/अनुष्ठान से पहले महाकाली तंत्र पीठ से परामर्श अवश्य लें।